ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਗਰੀਬ ਮਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਕੰਮਾਂ ਲਈ, ਵਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਰਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1904 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਯਸਥ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਮਾਲ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਕੈਲਾਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਵਦ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਮੁਗਲਸਰਾਏ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਸੈਂਟਰਲ ਰੇਲਵੇ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਦ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਦ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਦ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਦਿਮਾਗ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਗਈ। ਵਦ